Nhà sử học người Pháp Philippe Le Failler đã trình bày một cách chi tiết và sâu sắc về lịch sử của vùng đất mà sông Đà chảy qua trong hơn hai thế kỷ qua trong tác phẩm ‘Sông Đà: Lịch sử một vùng biên cảnh Việt Nam’. Tác giả đã đưa ra một quan điểm mới, bác bỏ việc cho rằng vùng Tây Bắc xa xôi chỉ đơn thuần tiếp nhận lịch sử một cách bị động do vị trí địa lý cách xa trung tâm quyền lực. Thay vào đó, ông làm nổi bật vai trò đặc biệt của khu vực có sông Đà chảy qua như một không gian đa dạng, nơi chứa đựng nhiều lãnh địa khác nhau.
Philippe Le Failler cho rằng khu vực này đóng vai trò quan trọng như một vùng đệm giữa các đế chế và vương quốc, đồng thời tích cực tham gia vào việc định hình không gian quyền lực và bản sắc của khu vực. Chính vì vậy, tác phẩm này mang đến một câu chuyện lịch sử rất đáng để kể và khám phá. Không chỉ là một chuyên khảo lịch sử địa phương đơn thuần, ‘Sông Đà: Lịch sử một vùng biên cảnh Việt Nam’ còn là một tác phẩm tổng hợp, trình bày một bức tranh toàn diện về khu vực này.
Ở đây, sông Đà không chỉ được nhìn nhận như một yếu tố địa lý thuần túy mà còn là nơi chứa đựng những giao thoa thú vị giữa quyền lực, văn hóa và các cộng đồng đa sắc tộc. Tác giả đã trình bày lịch sử biến động của khu vực sông Đà theo chiều thời gian, từ ảnh hưởng của Trung Quốc ở phía Bắc, người Lào ở phía Tây đến các tộc trưởng người Thượng và thực dân Pháp. Qua từng chương sách, ông không chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu lịch sử lớn mà còn đi sâu vào nghiên cứu lịch sử dòng tộc, gia đình.
Một ví dụ điển hình là trường hợp của tộc trưởng Đèo Văn Trì, thông qua đó làm rõ những biến động lịch sử trong khu vực. Cuốn sách dựa vào những tư liệu mà các chính quyền trước đã để lại, từ đó phác thảo nên bức tranh toàn cảnh của khu vực sông Đà trong lịch sử. Có thể thấy, ‘Sông Đà: Lịch sử một vùng biên cảnh Việt Nam’ không chỉ là một tác phẩm lịch sử đơn thuần mà còn là một công trình nghiên cứu sâu sắc về văn hóa, quyền lực và cộng đồng trong khu vực sông Đà.
Thông qua tác phẩm của mình, Philippe Le Failler đã trình bày một cách rõ ràng và hấp dẫn về vai trò quan trọng của khu vực này trong lịch sử Việt Nam và giao thoa văn hóa giữa các dân tộc. Những nỗ lực của tác giả trong việc tái hiện lịch sử và văn hóa của vùng đất sông Đà đã đóng góp vào việc làm giàu thêm kiến thức lịch sử và văn hóa của Việt Nam, đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu mới và thú vị cho những ai quan tâm đến lịch sử và văn hóa của khu vực.