Nghe nhạc theo tâm trạng: cách chọn playlist để thư giãn mà tai không bị mệt

Có những ngày chỉ muốn nghe một bản nhạc nhẹ để đầu óc lắng xuống, có những ngày lại cần một giai điệu nhanh để lấy lại năng lượng. Âm nhạc vốn là thứ đồng hành theo tâm trạng, nhưng nghe thế nào cho đúng thì không phải ai cũng để ý. Nghe nhạc tưởng là chuyện đơn giản, chỉ cần bấm phát là xong, song cách nghe lại quyết định rất nhiều đến cảm giác sau đó: thư giãn thật sự hay chỉ thêm mệt tai, mệt đầu.

Điều đầu tiên đáng quan tâm là âm lượng. Nhiều người có thói quen mở nhạc thật to để át đi tiếng ồn xung quanh, nhất là khi đeo tai nghe trên đường hoặc ở nơi đông người. Âm lượng lớn trong thời gian dài khiến tai nhanh mệt, thậm chí ù tai sau khi tháo tai nghe ra. Một nguyên tắc đơn giản mà nhiều chuyên gia thính giác nhắc đến là nghe ở mức vừa đủ nghe rõ, khoảng sáu mươi phần trăm âm lượng tối đa của thiết bị, và nghỉ ngơi sau mỗi giờ nghe liên tục. Nếu phải tăng âm lượng mới nghe rõ lời bài hát, có thể môi trường xung quanh đang quá ồn, lúc đó nên chọn tai nghe chống ồn thay vì vặn to thêm.

Chọn nhạc theo tâm trạng cũng là một kỹ năng. Khi đang căng thẳng, những bản nhạc chậm, giai điệu đều, ít biến động thường giúp nhịp thở chậm lại. Khi cần tập trung làm việc, nhạc không lời hoặc nhạc có tiết tấu ổn định thường ít gây xao nhãng hơn nhạc có lời, vì lời bài hát dễ kéo sự chú ý sang câu chữ. Khi buồn, nhiều người tìm đến những bài hát buồn để được đồng cảm, điều này không hẳn xấu, nhưng nếu nghe mãi một danh sách toàn nhạc buồn, tâm trạng có thể chìm sâu hơn. Một cách hay là bắt đầu bằng một hai bài hợp tâm trạng rồi dần chuyển sang những bài sáng hơn, như một cách đưa cảm xúc đi lên từ từ.

Thời điểm nghe nhạc cũng quan trọng không kém. Nghe nhạc ngay trước khi ngủ giúp nhiều người dễ đi vào giấc ngủ, nhưng nên chọn những bản thật nhẹ và đặt hẹn giờ tắt, tránh để nhạc chạy suốt đêm. Nghe nhạc trong lúc tập thể dục thì ngược lại, nhịp nhanh giúp bước chân đều hơn và đỡ thấy mệt. Còn khi đang lái xe đường dài, một danh sách nhạc quen thuộc, không quá kích động, giúp người lái tỉnh táo mà không bị phân tâm.

Chất lượng của danh sách phát quyết định trải nghiệm nghe. Thay vì để ứng dụng tự phát ngẫu nhiên, nên dành vài phút sắp xếp playlist theo từng hoàn cảnh: một danh sách cho buổi sáng, một cho lúc làm việc, một cho lúc thư giãn buổi tối. Mỗi danh sách chỉ cần khoảng mười đến mười lăm bài là đủ cho một buổi, dài quá dễ khiến người nghe bỏ dở giữa chừng. Thỉnh thoảng làm mới danh sách bằng một hai bài mới cũng giúp thói quen nghe nhạc không bị nhàm chán.

Tai nghe cũng là thứ đáng đầu tư đúng mức. Tai nghe nhét tai tiện lợi nhưng dễ gây bí và mệt tai khi đeo lâu, trong khi tai nghe chụp tai thường thoải mái hơn cho những buổi nghe dài. Dù dùng loại nào, cũng nên vệ sinh tai nghe thường xuyên và không dùng chung tai nghe với người khác.

Một thói quen tốt nữa là thỉnh thoảng nghe nhạc mà không làm gì khác. Ngồi yên, nhắm mắt và chỉ nghe, không lướt điện thoại, không làm việc song song. Mười lăm phút như vậy có thể giúp đầu óc được nghỉ ngơi thật sự, khác hẳn với việc để nhạc chạy nền cả ngày mà không để tâm đến.

Cuối cùng, hãy để ý đến tín hiệu của cơ thể. Nếu sau khi nghe nhạc mà thấy đau đầu hay ù tai, đó là dấu hiệu cần giảm âm lượng và rút ngắn thời gian nghe. Nghe đúng cách, đúng lúc và đúng tâm trạng sẽ giúp mỗi bản nhạc trở thành một khoảng nghỉ quý giá trong ngày.